What Does “Shalom” Mean in the Gemara — and What Does That Mean for Tisha B’Av Today? (By Aaron Abadi)
The entire discussion about whether Tisha B’Av must still be observed hinges on one word in the Gemara: Shalom.
The Gemara in Rosh Hashanah 18b, based on the prophecy in Zechariah (8:19), establishes a clear framework regarding the four fasts:
1. Time of Shemad — the fasts are obligatory.
2. Time of Shalom — the fasts are cancelled and become days of joy.
3. Time of neither Shemad nor Shalom — im ratzu misanin, im ratzu ein misanin; fasting is optional.
Rav Papa later limits this optionality to the three minor fasts, leaving Tisha B’Av stricter. But Rav Papa is speaking only within the middle category — a time that is neither Shemad nor Shalom.
So the central question is simple and unavoidable:
What exactly is “Shalom”?
⸻
Rashi’s Definition of Shalom
Rashi explains explicitly what “Shalom” means in this context. On Rosh Hashanah 18b, Rashi writes:
שאין יד העובדי כוכבים תקיפה על ישראל
“When the hand of the non‑Jews is not dominant over Israel.”
That is Rashi’s definition of Shalom.
It has nothing to do with the Beit HaMikdash.
Shalom, according to Rashi, means freedom from foreign domination — political and national autonomy. It does not mean an absence of war, and it does not require the Beit HaMikdash to be standing.
This point alone is decisive.
⸻
Proof from the Second Beit HaMikdash
During much of the Second Beit HaMikdash period, Jews lived under the Persians, Greeks, and Romans. There were frequent wars and constant instability. And yet, the Navi states clearly that they did not fast.
Why?
Because Shalom does not mean “no wars.”
They had:
• National presence in the land
• Religious freedom
• No decrees to uproot Torah observance
That met the definition of Shalom — despite wars and foreign pressures.
Even more importantly, the fasts were cancelled before the Beit HaMikdash was rebuilt. In Zechariah 7–8, the people ask whether they must continue fasting on the fifth month (Tisha B’Av). God’s answer is unequivocal: the fasts will become days of joy and gladness.
This took place after the return to the land but before the Mikdash was rebuilt.
So the idea that “you must wait for the Beit HaMikdash” has no textual basis in the Gemara, the Navi, or Rashi.
⸻
Shemad vs. Shalom — A Critical Clarification
Another common mistake is equating Shemad with general persecution or war. That is incorrect.
Shemad means religious decrees designed to uproot Torah observance — forced violations of mitzvot, bans on Torah, circumcision, Shabbat, etc. This is how the Rambam and the Gemara define it.
Wars, hardship, danger, or political instability are not Shemad.
Thus:
• War does not negate Shalom
• Only Shemad negates Shalom
This explains why the Second Beit HaMikdash era qualified as Shalom despite constant conflict.
⸻
The Ramban, Tur, and Beit Yosef — and the Role of Minhag
The Ramban, quoted by the Tur, explains why fasting continued after the destruction: during a time that was not Shemad but also not Shalom, the Jewish people chose to fast. That voluntary choice solidified into minhag.
The Beit Yosef discusses this logic — but notably, when Rav Yosef Karo codifies the halacha in the Shulchan Aruch, he does not state that fasting is required until the Beit HaMikdash is rebuilt. He simply records the existing practice, without addressing the Shalom/Shemad framework at all.
Why? Because in his time, the question was academic.
There was no Shalom anywhere. Jews lived under foreign rule, expulsions, and instability. The category of Shalom simply did not exist.
⸻
The Checkmate: Minhag Cannot Apply to a Reality That Never Existed
This is the decisive point.
The minhag to fast was formed only during a time of:
• Not Shemad
• Not Shalom
That is the middle category of the Gemara.
But that minhag was never established in a time of Shalom — because from the destruction until modern times, there was no Shalom.
So it is logically and halachically impossible to say:
“The minhag is to fast even in a time of Shalom.”
There was no such minhag.
It never existed.
It could not have existed.
Once Shalom arrives — as defined by the Gemara and Rashi — the middle category disappears. And with it disappears the basis for that minhag.
⸻
Our Time
Today, for the first time since the Churban:
• Jews control their own land
• Jews govern themselves
• There is full freedom of religion
• There is no Shemad
According to Rashi’s definition, this is Shalom.
Wars do not change that. They never did.
And once it is Shalom, the Gemara’s ruling is explicit:
The fasts are cancelled and become days of joy.
⸻
Conclusion
The claim that we must continue fasting until the Beit HaMikdash is rebuilt has no basis in:
• The Gemara
• Rashi
• The Navi
• Historical precedent
That claim only makes sense within the middle category of “neither Shalom nor Shemad.” Once Shalom exists, the category — and the minhag built upon it — collapses.
Rashi is clear.
The Navi is clear.
The Gemara is clear.
The only question left is whether we are willing to take them at their word.
שלום כבוד הרב שליט”א.
איר זענט מעתיק די ווערטער פון רש”י, אז ‘בזמן דאיכא שלום’, מיינט אז ס’איז דא ‘פאליטישע און נאציאנאלע זעלבסטשטענדיגקייט’. און אויף דעם זאגט איר, אז היות היינט איז דאס שוין דא, הייסט עס שוין א שעת שלום. אבער אין טור ווערט געברענגט די ווערטער פונעם רמב”ן אז די טייטש פון ‘שלום’ איז אז די בית המקדש שטייט. און די בית יוסף לייגט צו די ווערטער פונעם הרב המגיד ‘והרי הן חובה על כל ישראל עד שיבנה בית המקדש’.
די רמב”ם אין פירוש המשניות זאגט, אז אפילו בזמן בית שני האט מען אויך געפאסט תשעה באב (וועגן די צרות). און אזוי איז אויך משמע אין רש”י ד”ה דאמר רב חמא בר גוריא אז לכה”פ קען זיין אזוי, ווייל ער איז מסביר אז ווי אזוי ווייסט די גמרא אז די משנה רעדט בזמן הזה, פון דעם וואס די משנה פירט אויס אז ‘וכשהמקדש היה קיים’. זעט מען פון דעם אז דאס וואס ס’שטייט אין די משנה אז תשעה באב פאסט מען, מיינט נאכנישט אז מ’רעדט בזמן הזה.
און אפילו רש”י אליינס זאגט כמה פעמים אין די סוגיא, אז די תענתים זענען תלוי אין בנין בית המקדש (ד”ה דאמר רב חמא בר גוריא, וד”ה אין שלום צום, וד”ה דתלינהו בבנין), און אזוי איז משמע אין די גמרא וואס דרוקט זיך אויס עטליכע מאל אז ס’איז תלוי בבנין הבית. נאר דאס וואס וואס רש”י זאגט אז ס’מיינט ‘שאין יד עובד כוכבים תקיפה על ישראל’, מיינט אז אידן האבן די מעגליכקייט צו בויען די בית המקדש. און די סיבה פארוואס רש”י נוצט די שפראך קען זיין ווייל רש”י וויל מסביר זיין ווי אין די ווערטער פון ר’ שמעון חסידא ליגט די חלק פון בנין בית המקדש. ממילא לפי”ז, אפילו אויב מ’זאל זאגן אז די אידן האבן שוין אן אייגענע מלוכה (א נושא פאר זיך, ווייל אזוי לאנג ווי ס’איז א דעמעקראטיע איז נישט זיכער אז ס’הייסט אייגענע פרייהייט, אבער אפילו אויב יא), אזוי לאנג ווי מ’קען נישט בויען די בית המקדש, הייסט עס נאך ‘יד עובד כוכבים תקיפה על ישראל’ וואס אפילו לויט די רש”י דארף מען פאסטן בזמן הזה.


https://kashrut.org/wp-content/uploads/2025/12/Sources-Yesh-Shalom-Sasson-VeSimcha.pdf
יישר כח פארן ארומשמועסן איבער דעם ענין. עס איז א קאמפלעצירטע סוגיא, און איך בין מעריך דאס וואס דו לערנסט עס דורך מיט אן ערנסטקייט. עס איז דא א געוואלד מיט מאטעריאל אויף דעם נושא — טייל דערפון האסטו אפשר נאכנישט געזען — דעריבער וויל איך מיטטיילן נאך עטליכע מקורות וואס וועלן קלארער מאכן די בילד. צווישן זיי זענען דער ר”ן, רשב”א, מאירי, און אנדערע, וואס אלע גייען אין דעם גראדן וועג פון די סוגיא און רש”י. דער בית יוסף ברענגט טאקע דעם רמב”ן, אבער ער לאזט עס בכוונה ארויס פונעם שולחן ערוך, און איך וועל מסביר זיין פארוואס דאס איז אזוי משמעות’דיג.
לאמיך קורץ רעאגירן אויף דיינע הויפט פונקטן:
1. „דו פארלאזט זיך צו שטארק אויף רש”י, אבער דער רמב”ן און דער טור דינגען זיך“
דער בית יוסף ברענגט דעם רמב”ן’ס ביאור אויפן טור — אבער ער ברענגט עס נישט אריין להלכה אין שולחן ערוך, וואס דאס אליין זאגט אונז זייער פיל. עס לייגט זיך זייער שטארק אויפן שכל אז ער האט פארשטאנען אז לויט די סוגיא (און רש”י) איז נישטא קיין פלאץ זיך צו דינגען אויף דעם הלכה’דיגן רעמינג (framework). ער האט נאר ציטירט דעם רמב”ן כדי מסביר צו זיין די לשון פונעם טור, וואס איז געשריבן געווארן אין א צייט וואס „שלום“ איז נישט געווען רעלעוואנט, אבער עס איז אויך נישט געווען קיין „שמד“. דאס איז געווען די מיטעלע קאטעגאריע: פאסטן אלס רשות, וואס רוב קהלות האבן אויסגעקליבן צו פאסטן צוליב אבילות — נישט אלס א חיוב.
צום סוף, קיין שום ראשון קען נישט איבערשטייגן א קלארע גמרא.
2. „זיי האבן געפאסט אפילו בזמן בית שני — זע דעם רמב”ם אין פירוש המשניות“
יא, אבער דאס אליין איז א ראיה צו מיינע ווערטער. זיי האבן געפאסט טראץ דעם וואס זיי האבן געהאט דעם בית המקדש — וואס דאס ווייזט קלאר אז האבן דעם מקדש איז נישט דער באשליסנדיקער פאקטאר. וואס יא? צי עס איז דא „שלום“ — דהיינו רואיגקייט, סטאביליטעט, און נאציאנאלע אויטאנאמיע. און אין געוויסע תקופות בזמן בית שני, האבן די זאכן פשוט אויסגעפעלט.
3. „עס קען זיין אז אפשר איז עס אזוי — אין משמע כן…“
אזוי ארבעט נישט קיין הלכה. מיר בויען נישט קיין שיטות אויף א „קען זיין“. מיר קוקן אריין אין די סוגיא, אין די ראשונים, אינעם גאנצן מהלך ההלכה — און מיר נעמען ארויס א קלארע מסקנא. אויב עס וואלט געווען א ריכטיגע ספיקא דדינא, וואלט עס געווען איין זאך. אבער דא איז די סוגיא גאר דירעקט, די קאטעגאריעס זענען אויסגעשטעלט, און די רוב ראשונים גייען אין דעם מהלך.
4. „רש”י שרייבט ‘מקדש היה קיים’ — אפשר איז דאס א ראיה“
נישט ממש. די ווערטער „מקדש היה קיים“ ווערן געזאגט נאר בדרך אגב און עס ווייזט נישט אויף קיין הלכה’דיגע תליה (dependency). עס איז נישט קיין „גזירה שוה“. די גמרא זאגט קלאר וואס זענען די מחייב’דיגע מצבים: שלום, שמד, אדער אינדערמיט. פראבירן איבערצוטייטשן „שלום“ אלס „בית המקדש געבויט“ שטימט פשוט נישט אריין אין דעם פלוס פונעם שמועס אין דער גמרא, און דאס איז די סיבה פארוואס דו וועסט נישט געפינען קיין ראשונים וואס זאלן עס אזוי דעפינירן.
5. „מיר האבן נישט קיין ריכטיגע אידישע רעגירונג, סאו אפשר איז עס נאך אלץ גלות“
דאס איז א טעות אין דעם עצם ענין (category error). די גמרא האט קיינמאל נישט געזאגט אז מען דארף א „מלכות בית דוד“ אדער „משיח“. זי האט געזאגט שלום. דאס מיינט — ווי די ראשונים דעפינירן עס — שלום, זיכערקייט, רעליגיעזע פרייהייט, און אידישע הערשאפט. עס ווענדט זיך נישט אין דעם סארט פאליטישע סטרוקטור וואס מיר האבן. אפילו בזמן בית שני זענען מיר נישט אלץ געווען אינגאנצן זעלבסשטענדיג — אבער ווען עס איז געווען רואיג, זענען די תעניתים בטל געווארן.
א לעצטע מחשבה
אויב דו ביסט באמת אפן דורכצולערנען די סוגיא בעיון — נישט סתם דורכקוקן מקורות, נאר טאקע אראפקריכן אינעם עומק הפשט — גלויב איך אז דו וועסט פארשטיין וואס איך זאג. און פארשטייט זיך, דו ביסט אלץ פריי זיך צו דינגען. איך בין פשוט זיכער אז דער גאנצער מהלך ההלכה, די סוגיא, און די הויפט ראשונים שטיצן דעם מהלך.
נאכאמאל יישר כח פארן אויפברענגן דעם נושא — איך פריי מיך שטענדיג מפלפל צו זיין אין דברי תורה מיט דיר.